4 maart 2015

Ouders met twee of meer kinderen hebben er misschien wel dagelijks mee te maken. Broers en zussen die eerst heel lief samen of naast elkaar spelen en dan opeens ruzie maken over de kleinste dingen. Zo kan ik me nog herinneren dat mijn broer en ik ruzie konden hebben over wie het laatste beetje yoghurt uit de fles (Ja, die hadden we toen nog!) mocht schrapen, of de poeder van de vlokken of vruchtenhagel mocht hebben. Ruzie tussen broers en zussen is op zich heel gewoon, maar ook leerzaam en gezond.

Kinderen moeten leren omgaan met gevoelens als boosheid, frustratie, jaloezie. Zij moeten leren dat het niet altijd gaat zoals ze zouden willen en om samen oplossingen te vinden. En waar kan een kind beter het ruzie maken uitproberen dan thuis. Dat is tenslotte veilig omdat je je broer of zus niet kwijt kan raken. Bij een vriendje kan daardoor de vriendschap verbroken worden.

Ruziën is goed voor de sociale ontwikkeling en de persoonlijke ontwikkeling. Kinderen leren hun gevoelens onder woorden te brengen (zolang de boosheid niet alleen geuit wordt met slaan), ze leren voor zichzelf op te komen, ze leren onderhandelen en rekening te houden met de gevoelens en wensen van anderen. Kinderen ontwikkelen binnen deze relatie ook hun strategieën om problemen in de omgang met anderen op te lossen. Ze leren het beste als ze zelf de ruzie kunnen oplossen.

Jonge kinderen hebben nog moeite met zich te verplaatsen in de gevoelens van de ander. Ze beredeneren alles nog geheel vanuit wat zij zelf willen. Pas vanaf ongeveer acht jaar zijn kinderen echt goed in staat zich te verplaatsen in een ander. Het verloop van een ruzie is afhankelijk van het temperament van het kind, de ontwikkelingsfase waarin het kind zich in bevindt, maar ook de gezinssituatie speelt een rol. Geven de ouders duidelijke grenzen aan, krijgen de kinderen ruimte om ruzie te maken, hoe gaan de ouders met elkaar om als ze ruzie hebben, etc.?

Veel ouders hebben het gevoel in te moeten grijpen wanneer er ruzie ontstaat tussen de kinderen. Ze sussen de ruzie, kiezen partij, zoeken oplossingen of zeggen gewoon te stoppen, anders worden ze naar hun kamer gestuurd. Als de ruzie gelijkwaardig loopt, dan kan je de ruzie best even laten gaan. Als je ziet dat de kinderen er zelf niet uitkomen om een oplossing te vinden, kan je de kinderen hierin begeleiden. Het is belangrijk om tijdens deze ruzies onpartijdig te blijven en dat beide kinderen hun verhaal kunnen doen en hun gevoel kunnen uitleggen . Waarom hebben ze ruzie en verwoord hun gevoelens. Natuurlijk zijn er ook situaties waarbij je wel meteen moet ingrijpen en het kind er op aan moet spreken. Als een kind bijvoorbeeld zomaar uit het niets een ander slaat of de ruzie niet gelijkwaardig is. Luister dan wel naar het kind waarom hij dat deed en vraag het kind of hij het ook op een andere manier had kunnen oplossen.

Het kan ook gebeuren dat een kind zo boos is dat hij misschien eerst even moet kalmeren en weg moet van de situatie om tot rust te komen. Het is belangrijk om daarna de ruzie alsnog uit te praten. Wanneer ze alleen maar apart worden gezet, leren ze niet hoe je een ruzie voorkomt of oplost.

Nadat de ouder beide kinderen heeft aangehoord en begrip getoond heeft voor de gevoelens van het kind, vraag hen dan om zelf met oplossingen te komen. Geef ze dan ook even de tijd en de ruimte zodat ze dat samen kunnen gaan bedenken. Het feit dat ze het zelf opgelost hebben, geeft hen meer zelfvertrouwen. Prijs hen dan ook! Bij wat oudere kinderen is het goed om er helemaal niet tussen te komen, laat ze lekker ruziën. Wil je er zelf geen last van hebben, stuur hen dan weg om ergens anders verder te ruziën.

Hebben de kinderen opeens vaker ruzie dan is het goed om te kijken wat daarvan de reden is. Zijn de kinderen moe of vervelen ze zich. Ook kunnen er problemen zijn of tegenslagen die de kinderen ergens anders ervaren (gepest worden op de sportvereniging, moeite om goed mee te komen op school, ruzie met een vriend etc.) Dit kan voor meer wrijvingen zorgen tussen broertjes en zusjes. Het is dan ook aan te raden als ouder alert te blijven. Jaloezie kan ook een rol spelen, het is belangrijk daar naar te luisteren en te achterhalen waar dat vandaan komt.