10 juli 2015

Er verschijnen regelmatig artikelen over wat je nou moet doen of juist niet moet doen als een kind iets stouts heeft gedaan of gedrag vertoont dat niet door de beugel kan. Vroeger konden we nog een tik verwachten als we iets hadden gedaan wat onze ouders niet goed vonden, nu wordt dit sterk afgeraden. Dat vind ik zeker terecht.

Als je bijvoorbeeld het gedrag van een collega of je partner niet leuk vindt dan spreek je hem/haar daarop aan en je praat erover. Dat voorbeeld wil je ook je kinderen geven. Het is namelijk niet de bedoeling dat je, doordat jij groter en sterker bent, dit kan gebruiken om je kind te corrigeren. Een goed gesprek kan je van een kind ook niet verwachten. Een kind zal het echt allemaal niet begrijpen. En met volwassen woorden tegen je zeggen dat het niet zijn bedoeling is en dat hij het voortaan anders zal doen. Een kind moet daar nog in begeleid worden, hij heeft herhaling nodig. Uit meerdere onderzoeken blijkt ook dat kinderen die vaak geslagen worden achter lopen in hun ontwikkeling. En dat zij gemiddeld een lager IQ hebben. Ook hebben deze kinderen later een verhoogd risico op psychische problemen. Ze gedragen zich agressiever, als kind maar ook als volwassene.

Momenteel wordt ook sterk getwijfeld aan de „time-out” methode van Super Nanny. Ook ik heb mijn kind een keer op de trap gezet nadat ik hem herhaaldelijk toegeroepen had iets niet meer te doen. Mijn fout was dat ik niet naar hem toegegaan ben, op zijn hoogte ben gaan zitten om hem vervolgens uit te leggen wat ik niet wil hebben en wat ik wel van hem verwacht. Maar wat hij van zijn „time out” geleerd heeft? De volgende dag ging ik wel naar hem toe toen hij iets deed wat ik niet leuk vond, hij reageerde met een vrolijke stem, “zal ik maar weer op de trap gaan zitten?”. Tja, ik denk niet dat een „time out” effect heeft gehad op mijn oudste. Wat wel werkt is dat ik hem duidelijk in korte zinnen vertel wat ik van hem verwacht. Is hij echt boos dan vraag ik hem of hij misschien ergens even wil kalmeren voordat we verder praten, op dat moment kiest hij vaak wel de trap zodat hij even kan bijkomen.

Duidelijkheid, grenzen aangeven, wat je dan wel verwacht, geeft een kind al heel veel rust, omdat een kind nog van alles moet leren. Ook ben ik er voorstander van om hem even apart te nemen om hem dan aan te spreken. Niet voor de ogen van de andere kindjes of andere mensen. Dat geeft zo’n kind alleen maar meer gevoel van schaamte en dat is wat je natuurlijk niet wil. Fouten maken mag, en zeker fouten als hoe je geacht wordt je te gedragen in het bijzijn van anderen, of buiten of in het huis, want je kan niet van een kind verwachten dat ze dat allemaal weten. Ook over het belonen wordt veel over geschreven. Net als straffen is belonen niet meer dan een trucje om het gedrag van kinderen te manipuleren. Je zorgt ervoor dat ze zich tijdelijk netjes gedragen, maar ze leren niet waarom ze iets moeten doen. Leg je kinderen dus uit waarom je iets van hun verwacht en laat hen ook meedenken over hoe ze het kunnen oplossen. Materiële beloningen, zoals ijsjes of cadeautjes, werken kort en de kinderen raken minder gemotiveerd om uit zichzelf een activiteit te ondernemen of initiatief te nemen.

Het voorbeeld van het toetje na het eten als beloning voor het eten van de groente geeft aan dat de groente dus niet zo lekker is, want ik krijg er een beloning voor. En dus gaat die groente steeds meer tegen staan.

Overdreven belonen maakt een kind onzeker. Een persoonsgericht complimentje zoals “wat ben je slim!”, kan een kind onzeker maken. Dat gaat over de persoon zelf en dus zal het kind het gevoel krijgen dat hij zich de volgende keer moet bewijzen dat hij nog steeds zo slim is of misschien slimmer. Of opgeblazen complimentjes zoals “Wat heb jij een ongelooflijk mooie tekening gemaakt!!”. Kinderen kunnen zich hierdoor onder druk gezet voelen om zich constant te bewijzen. Een gedragscomplimentjes zoals “Dat heb je mooi gemaakt!”, “Dat heb je goed gedaan!” zorgen er juist voor dat een kind zichzelf de volgende keer meer gaat uitdagen.